سامانه خشکسالي هواشناسي ايران
 

اين سامانه با هدف ارائه آنلاين اطلاعات خشکسالي در قالب يک طرح پژوهشي  طراحي شده است
 

  چکيده اي از يافته هاي طرح  
       
 

دليل اصلي تمامي خشكسالي ها كمبود بارندگي و افزايش دماي هوا نسبت به ميانگين بلند مدت اين متغييرها مي باشد. خشكسالي هواشناسي اولين نوع خشكسالي است كه اتفاق مي افتد و در صورت تداوم منجر به وقوع خشكسالي هاي ديگر مي شود. از اين رو ميان انواع مختلف خشكسالي ارتباط علت و معلولي برقرار مي باشد. يك خشكسالي هواشناسي كه در قالب كمبود و يا نبود بارندگي در يك دوره معيني از زمان بيان مي گردد از دلايل اوليه و اصلي يك خشكسالي شديد است. در اين مطالعه از آنجائيکه کمبود بارش تاثير خود را بر حوزه هاي آبريز نشان مي دهد تصميم به بررسی حوزه ای در حوزه های درجه یک و دو کشور گرفته شد.

·       بررسیهاي انجام شده مشخص کرد در مقياس مطالعه کشوری برخلاف فرضيات اوليه تناوب و شدت خشکسالي تابع ارتفاع نيست که اين مهم مي تواند به دليل غالب بودن متغيرهای محلي بر خشکسالي محلي باشد.

·         بدليل خزنده بون خشکسالي و عملکرد نامحسوس آن شناسائی سالهای خشکسالي و مناطق تحت سيطره خشکسالي يافته مهمي محسوب مي شود که نياز به تحليلهاي زيادي دارد. از ديدگاه اين هدف تفاوت معناداري در شناسائي رخدادهاي خشکسالي بين ميانگين دو سناريو استفاده از پايگاه داده اي ايستگاههاي مبنا و پايگاه در برگيرنده کليه ايستگاههای دارای آمار طولاني وجود ندارد (هرچند نتايج نمونه اي اختلاف دارند).

·         تحليل روند مکاني نشان مي دهد که شدت و تناوب خشکساليها در ايران از غرب به شرق افزايش مي يابد و در جهت شمالي جنوبي يا برعکس تغييرات تصادفي است.

·         گزارشات زيادی از تغيير اقليم در ادبيات تحقيق از جهان و آسيا رسيده است اما در تحقيق حاضر مشخص شد که خشکسالی هواشناسي در ايران داراي رونداست اما اين روند معني دار نيست. اين بدان معناست که تغييرات تصادفي بارش بسيار شديدتر از تغييرات جزئي در بارش است و به نظر مي رسد ضمن آنکه ممکن است بازه زماني داده اي کوتاه بوده باشد اين احتمال هم مي رود که مولفه تغيير اقليم در بارشهای کوتاه مدت خود را ظاهر کرده باشد؛ البته در اينجا اين ادعا فقط يک نظريه بوده که  با توجه به اهداف اوليه پروپوزال طرح در اين پروژه بررسی نشده است. اميد است آن معاونت در طرحهاي آتي همکاران و پژوهشگران را به کشف روابط حاکم بر اين مبحث جهاني ترغيب نمايد.

·         بررسی سري زماني خشکساليهاي ايران و پرکندگي مکاني آنها در ايران نشان دهنده اين نکته کليدي از ديدگاه مديريتي است که اولاً خشکسالها حتي با درجه شدت بالا کاملاً  از ديدگاه سطح گسترش آنها همه گير نيستند و ثانياً پهنه هاي تحت تاثير خطر پذيري مختلفي را نشان ميدهند، لذا شناخت اين واقعيتها در زمان مناسب مي تواند مديريت خشکسالي ها را تسهيل نمايد.

·         با توجه به اهميت حوزه هاي آبريز در مديريت منابع آبي برخلاف اهداف اوليه پروپوزال (که استانهاي کشور بود)  معيار مکاني بررسي در پروژه حاضر اين حوزه ها و معيار زماني سال آبي انتخاب گرديد. بررسی ها در حوزه­هاي 30 گانه کشور از حساسيت بالاي حوزه هاي آبريز بلوچستان جنوبي بين سديج و مرز، كويرهاي ذرانجير و ساغند، حوزه مرزي غرب و هامون مشكيل به خشکسالي هواشناسي حکايت دارد.

 

 
 

کليه حقوق محفوظ است
Copyright ©  Iran Hydrology